Home
Index
Updates 2ev
Updates 1ev
Pianostudio/Lessen
Peter van Korlaar
Pianoinstituut
10e F.Liszt Concours
Franz Liszt Concours
Lisztjubconcert 2011
Franz Liszt Kring
Liszt in Zaltbommel
Liszt aan de Waal
Componisten
Concerten-recensies
CD besprekingen
CD Camiel Boomsma
CD Jószef Balog
Foto's József Balog
CD Albert Brussee
CD Frederic Voorn
CD Willeke Smits
CD Jeugdkoor Senta
14e KbdP Den Bosch 1
13e KbdP Den Bosch
Guldenberg Klassiek
12e KbdP Den Bosch
Vught Klassiek 2017
Vught Klassiek 2016
Vught Klassiek 2015
Vught Klassiek 2014
11e KbdP Den Bosch
10e KbdP Den Bosch
9e KbdP Den Bosch
8e KbdP Finale 2011
7e KbdP Finale 2010
7e KbdP Olga Kozlova
5e KbdP 2008
Huisconcerten
Gastenboek
Links
Sitemap

 

 

Jószef Balog is a perfect Liszt-pianist with an excellent sense of nuance, timing, and timbre. He is able to produce an orchestral sound from the grand piano. His CD “Liszt on Erard” undeniably revives the young Liszt. Liszt himself would have been proud of Jószef Balog if he could have been there!

 

Jószef Balog is een perfecte Lisztpianist met een uitstekend gevoel voor nuancering, timing en klankkleur.

Liszt zou trots geweest zijn op Jószef Balog als hij de presentatie van de CD nog mee had kunnen maken!

 

 

Liszt herleeft op de CD ‘Liszt on Erard, Jószef Balog’

 

Gehoord:        Jószef Balog – pianosolo

Waar:              In het atelier van Maison Erard bij Frits Janmaat te Amsterdam

Wanneer:        Vrijdagavond 28 september 2012

Programma:    Werken van Franz Liszt op een Extra Grand Erard (gebouwd in 1894)

                        Funérailles (S173-7)

                        Sonate in b (S178)

                        Rigoletto Paraphrase de Concert (S434 - orig. Verdi)

                        Widmung (S566 - orig. Schumann)

                        Soirée de Vienne Valse Caprice no. 6 (S424 - orig. Schubert)

                        Sancta Dorothea (S187)

                        Resignazione (S187)

                        Hongaarse Rhapsodie no. 13 (S244)

Waarom:          Presentatie van zijn nieuwste CD ‘Liszt on Erard, Jószef  Balog’

                        Convention Budapest Classic (CBP040)

 

Door: Peter van Korlaar

                       

Jószef Balog (1979) kende ik nog van het 6e Lisztconcours in het jaar 2002 en het 7e Franz Lisztconcours in 2005. In beide concoursen was hij me opgevallen als een uitstekende,  zeer stabiel en integer spelende pianist, zonder fratsen en opsmuk. Mijn aantekeningen raadplegende zag ik dat ik indertijd lovend over hem schreef. Hij eindigde twee keer in de Halve Finale; zeker bij het 7e concours had ik hem indertijd een Finale plaats toebedacht. Hij kreeg toen echter wel de Persprijs mee voor de best gespeelde Sonate in b (S178) Dit resulteerde nog in een TV optreden in het toen bekende VPRO programma van Han Reiziger.

 

Jószef Balog studeerde af aan het Liszt Ferenc Academie in Boedapest en ontving zijn concertpianistendiploma in 2004 met de kwalificatie ‘Excellent’.

Nadien heeft hij tal van concerten gegeven: de kritieken waren doorlopend lovend en

prezen zijn briljante techniek en zijn doorleefde en gevoelige interpretaties.

 

Toen ik hem in 2002 voor de eerste keer zag opkomen leek hij me een verlegen jongeman, in een slechtzittend, veel te groot, slobberpak. Nu, tien jaar later, ontmoette ik een zelfverzekerde,  goed geklede Hongaarse pianist, die zich overigens ook uitstekend in de Engelse taal kon uitdrukken.  Jószef Balog bleek een innemende, vriendelijk gesprekspartner te zijn; zelfs vlak voor het concert begon, kon men hem nog rustig aanspreken. Hij had geen last van nerveusiteit zo vlak voor het concert, vertelde hij me.

 

In de salon van Frits Janmaat aan de Keizersgracht in Amsterdam staan enkele tientallen Erards opgesteld, glanzend en speelklaar, maar ook een aantal exemplaren in verregaande staat van ontbinding. Kortom dit is een pianoatelier waar oude, reeds overleden instrumenten weer herboren worden, Dhr. Janmaat laat ze letterlijk uit hun ‘as’ herrijzen. Op de uitnodiging om de CD presentatie bij te wonen waren enkele tientallen bezoekers af gekomen. Men zat bij de pianist bijna letterlijk ‘op schoot’, maar ook op het balcon kon je lekker wegzinken in een achteloos opgestelde zitbank. Het programma werd nader aangekondigd door Dhr. Bram Rutten, een goede vriend van Jószef, die hij nog kent uit de tijd dat hij in Nederland logeerde bij een gastouder.

 

Jószef Balog speelde in Amsterdam nagenoeg het repertoire dat hij ook op de CD had opgenomen. Alleen het openingswerk voor Amsterdam, Funérailles, komt niet op de CD voor. In Funérailles, zette hij wel meteen ‘de toon’, en wel bij de allereerste twee noten, de DES en C – Contra. Deze werden door Jószef zo krachtig aangeslagen dat het net kanonschoten leken. Zo’n forse inzet van de eerste twee aanvangsnoten had ik nog nooit eerder gehoord en daarmee waren mijn oren en die van het publiek meteen gewend aan het krachtige en sonore geluid van deze ‘Extra Grand Erard’ met een lengte van 2.65 meter. Deze 'Extra Grand Erard', genummerd als 71692, en bouwjaar 1894, heeft maar liefst 90 toetsen; onderin gaat hij tot G Sub-Contra.

 

In de pauze vertelde József mij dat hij precies zo gespeeld, zo als het door Franz Liszt bedoeld was, ‘mokerslagen en somber en krachtig klokgebeier’, om de herinnering levend te houden aan de mislukte Hongaarse opstand tegen de Habsburgse overheersing in 1848. Met Funerailles  hoorden we weer hoe een echte Erard, significant afwijkt van het klankbeeld dat we doorgaans kennen van een Steinway of Fazioli. De parallel gespannen snaren lopen evenwijdig mee met de houtnerf en de welving van de zangbodem, zo werd ons na de pauze uitvoerig uitgelegd  door Dhr. Janmaat zelf.  Dat geeft een bepaalde gelaagdheid in de toch al heldere pianoklank, waardoor het lijkt alsof je meerdere snarengroepen apart van elkaar laat resoneren. In  Funerailles hoorde ik op een bepaald moment polyfoon klinkende  motieven,  zo doorzichtig klonk het stemmenweefsel onder de handen van Jószef Balog.

De Sonate in b werd door Jószef prachtig gespeeld, met name de mooie pianissimo’s werden door hem mooi uitgebalanceerd. In de parallel lopende octaafgangen van het 1e deel  is hij toch ook een pianist met een orkestrale visie op dit werk, hij schuwt het grote gebaar niet. De inzet van het fugathema is delicaat, de ontwikkeling van het thema heel precies en exact. Het einde van de Sonate was, zoals te verwachten bij hem, subtiel en spannend tegelijk.

 

Merkwaardig en grappig tegelijk is het te zien dat wandelaars op de Keizersgracht gewoon voorbij lopen, af en toe loeren er mensen door de etalage, waar Jószef,  goed zichtbaar,  prachtige klanken laat opwellen uit de Extra Grand Erard. Aan de voortschuivende lichtjes is te zien dat er gelijktijdig boten voorbij glijden op het water.

Na de pauze volgen nog een aantal andere paradepaardjes van Liszt:

Rigoletto Paraphrase de Concert, prima gespeeld, met de nodige flair.

Widmung, prachtig gespeeld, niet te snel zoals zo vaak door jonge pianisten, maar met de juiste timing.

Soirées de Vienne, heel swingend, met het juiste gevoel voor het ‘Wiener ritme’. 

Sancta Dorothea en Resignazione (uit 1877) een minder bekend repertoirestuk, gevoelig en expressief, en als uitsmijter de virtuoze 13e Hongaarse Rhapsodie, met een daverend en orkestraal slot, waarna een ovationeel applaus volgt.

 

De CD heb ik een aantal malen thuis beluisterd. Zijn pianospel op de CD  is wat meer ingetogen dan live in Amsterdam. De opnames zijn gelukkig ook met een mooie balans in klank en resonantie gemaakt. De Erard in Boedapest was ouder en minder krachtig dan de Grand Erard van Frits Janmaat. Navraag leerde dat het instrument in Boedapest  een kortere lengte had (220 cm) en werd gebouwd onder serienummer 28091 in de beginjaren van de fabriek zo tussen 1855/1856. De Erard in Boedapest is eigendom van The Museum of Music History in het Institute Sciences for Musicology, en onderdeel de Ungarian Academy of Sciences. De opnames werden gemaakt van 30 maart t/m 1 april 2012.

 

Samenvattend:

Jószef Balog is een perfecte Lisztpianist met een uitstekend gevoel voor nuancering, timing en klankkleur. Hij is in staat om waar nodig een orkestraal geluid uit de vleugel te toveren.

Zijn CD ‘Liszt on Erard’, laat ontegenzeggelijk de jonge Liszt herleven. Liszt zou trots geweest zijn op Jószef Balog als hij er nog bij had kunnen zijn!

© PvK - oktober 2012

 

 

   

Maison Erard, de Extra Grand Erard, wachtend op .....

 

József Balog

Stichting Pianoinstituut | pianoinstituut@planet.nl

UA-37785092-1