Home
Index
Updates 2ev
Updates 1ev
Pianostudio/Lessen
Peter van Korlaar
Pianoinstituut
10e F.Liszt Concours
Franz Liszt Concours
Lisztjubconcert 2011
Franz Liszt Kring
Liszt in Zaltbommel
Liszt aan de Waal
Componisten
Concerten-recensies
CD besprekingen
14e KbdP Den Bosch 1
13e KbdP Den Bosch
Guldenberg Klassiek
12e KbdP Den Bosch
Vught Klassiek 2017
Vught Klassiek 2016
Vught Klassiek 2015
Vught Klassiek 2014
11e KbdP Den Bosch
10e KbdP Den Bosch
9e KbdP Den Bosch
8e KbdP Finale 2011
7e KbdP Finale 2010
7e KbdP Olga Kozlova
5e KbdP 2008
Huisconcerten
Gastenboek
Links
Sitemap

 

Jubileumconcert Franz Liszt Concours

 

in Vredenburg op zaterdag 22 oktober 2011

 

door Peter van Korlaar

 

(originele, niet ingekorte versie. Alle foto's: Allard Willemse, © Lisztconcours 2011)

 

Een feest der herkenning….

Een gelukkige samenstand der planeten, moet haast wel tot dit feestelijke jubileumconcert van het Franz Liszt Piano Concours hebben bijgedragen. Want uitgerekend op zaterdag 22 oktober in het kroonjaar 2011, waarop we de tweehonderdste verjaardag van zijn naamgever, Franz Liszt konden vieren, wilde men in Utrecht ook gedenken dat vijfentwintig jaar geleden, op 31 mei 1986 het 1e Franz Liszt Concours van start ging in het oude Vredenburg. Was het ook niet zo dat in het jaar 1811, toen Liszt geboren werd er een heldere komeet (ontdekt door de Franse astronoom Honoré Flaugergues) gedurende negen maanden zichtbaar was? En dan kon men in Utrecht ook nog eens beschikken over de negen 1e prijswinnaars, van Martyn van den Hoek (winnaar 1984, 1e Franz Lisztconcours) tot en met Masataka Goto (winnaar 2009, 9e Franz Liszt Concours). Het management van het Liszt Concours moet veel werk hebben gehad aan het synchroniseren van die negen uiteenlopende agenda’s. Zeker is wel dat de planeet Jupiter deze avond hoog en fel zichtbaar was boven de ‘rode muziektempel’ die nu (tijdelijk) het onderkomen van Vredenburg is….

 

De voorzitter van het Lisztconcours….

Martijn Sanders opende de avond op de voor hem kenmerkende welluidende manier van spreken (overigens zou hij de enige spreker blijven…) waarin hij welkom heette aan de negen prijswinnaars, Minister Donner namens de Nederlandse regering; de Japanse ambassadeur, Dhr. Takashi Koezuka en de hoofdsponsoren Van Lanschot Bankiers, Cap Gemini en SNS Reaal Fonds. Dat hij daarbij niet naliet enkele welgemeende aanbevelingen c.q. subtiele verwijzingen richting politiek te zenden aangaande de voorgenomen en al ingezette bezuinigingen op kunst en cultuur sprak vanzelf. Hij sprak de hoop uit dat de 10e editie van het Franz Liszt Concours in 2014 van start zal gaan in het nog in wording zijnde Nieuwe Muziekcentrum van de stad Utrecht.

 

En toen was er Het Concert….

waarvan het spits werd afgebeten door Martyn van den Hoek (Nederland, 1e concours 1986) en Jean Dubé (Frankrijk, 6e concours 2002). Voorafgaande aan elk optreden werden korte informatieve filmpjes vertoond op een groot scherm boven de beide vleugels, met veel biografische – maar ook aardige en ontwapenende korte interviews. Mooi verfilmd op een buitenlocatie, (de Leeuwenberghkerk aan het Servaasbolwerk in Utrecht), soms niet altijd even helder te verstaan vanwege de hevige windruis en (helaas) zonder ondertiteling. Het scherm werd ook gebruikt voor weergave van de ‘handen’ en het klavier van beide vleugels. Een noviteit is dit niet meer, in ’s-Hertogenbosch doet men dit al jaren, bij de succesvolle serie ‘Koffie bij de Piano’. Ik pleit ten zeerste voor deze wijze van klavierpresentatie; het is een ‘aanrader’ voor alle grote concertzalen; vooral bij pianorecitals en pianoconcerten biedt het systeem grote voordelen, men heeft altijd ‘zicht op handen’.

 

   

L > Jean Dubé en R > Martyn van den Hoek

 

Vitaly Pisarenko

  

Martyn en Jean openden het concert met Les Préludes - S97 in de bewerking voor twee piano’s, op dit podium twee prachtig op elkaar ingeregelde vleugels van het Italiaanse merk Fazioli.  Het toeval (of niet…?) wilde dat ik net een week tevoren dit werk had gehoord op het Zaltbommelse Lisztfestival aan de Waal (zie elders op deze website)  Martyn van den Hoek speelde toen Les Préludes  met zijn uit Tsjechië afkomstige leerling Dušan Hóly (28).

Maar in Zaltbommel stonden twee Érards, uit het derde kwart van de 19e eeuw. En gezegd moet worden dat hetzelfde werk uitgevoerd op deze twee historische Erards (waar Liszt zelf ook een groot bewonderaar van was) toch heel wat frisser en sprankelender klonk dan deze uitvoering op de twee (top) Fazioli’s. Merkwaardig genoeg moesten mijn oren zich na een week nog steeds omschakelen naar het klankbeeld van deze moderne concertvleugels. Niettemin een waardig openingswerk voor dit concert.

  

Sergey Pashkevich (Rusland, 3e concours / 1992) &  Masaru Okada  (Japan,  5e concours /  1999) gaven  daarna acte de présence met een (helaas) minder gelukkig gekozen werk, de Hongaarse Rhapsodie nr. 5 (S621/5) ook weer in een bewerking voor twee vleugels. In deze toch wat somber getoonzette Rhapsodie (met de aanduiding Héroide-Elégiaque) ontbreekt de snelle Friska, wat naar mijn mening  een toch essentieel onderdeel is voor de beleving van een Hongaarse Rhapsodie. Mooi om te zien dat beide heren nog steeds dezelfde uitstraling hadden die ik nog steeds in mijn geheugen had, zowel in het korte informatieve filmpje, als ook op het podium. Masaru Okada die overwegend de baspartijen speelde, kon daardoor een prachtige toon ontlokken aan zijn Fazioli.

 

Vitaly Pisarenko (Rusland – 8e concours / 2008)  speelde daarna zijn onovertroffen Danse Macabre (S555) in de bewerking van Saint-Saëns/Liszt. Aangezien ik zijn eerdere interpretatie uit 2008 onmiddellijk herken, vanwege een dvd-registratie, moet ik stellen dat hier een volwassen geworden klavierleeuw zat, als men zoiets al kan beweren op basis van slechts één pianostuk. Hij speelde prachtig, met een zekere innerlijke rust. Op het grote scherm boven de pianist was een animatiefilm te zien met Eftelingachtige spookslotbeelden. De Franse dichter Henry Cazalis, op wiens gedicht, ‘Zig, Zig, Zig, la mort en cadence’ de componist Camille Saint-Saëns  zijn bekend geworden ‘Danse Macabre’  baseerde, zou het eens terug moeten zien. In de animatie ontbrak op het cruciale moment de kraaiende haan….! Gelukkig niet bij Vitaly, die speelde heel spannend, tot het einde toe!

 

Liszt in 200 seconden…?

Na de pauze was er eerst het al eerder aangekondigde filmpje Liszt in 200 seconden; de makers hadden blijkbaar kans gezien om ieder levensjaar van Liszt in drie seconden in te bedden. Vermakelijk, als afstudeerobject voor de studenten van de Faculteit Kunst, Media en Technologie van de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht, zeker geslaagd, maar Liszt verdient meer...want wie maakt er nu eens een gedegen documentaire van minstens 225 (!) minuten, zijnde drie minuten voor ieder levensjaar van Franz Liszt?

 

 

L > Enrico Pace en R > Igor Roma, een gevecht tussen twee Titanen...!

 

Een Titanengevecht!

En opeens was daar het zelden gespeelde Concerto Pathétique (S258) gespeeld door

Enrico Pace (Italië, 2e concours / 1989) en Igor Roma (Italië, 4e concours / 1996)

Wie zich het uiterlijk van Pace nog kan herinneren, stond  nu een flinke verrassing te wachten. Want de wat woest uitziende Pace van 1989 lijkt in niets meer op de gentleman met sonore basstem van 2011. Datzelfde kan omgekeerd worden gezegd van de in 1996 nog zeer gesoigneerde en verzorgde Igor Roma, die zich anno 2011 uiterlijk meer en meer als een echte ‘Roma’ laat zien. Pace zette ons nog even op het verkeerde been door nog even met zijn weelderige haardos (pruik) uit 1989 te verschijnen, die weldra met een sierlijke boog op het podium werd gesmeten. En toen begon het gevecht met het Concerto Pathétique, dat door beide toppianisten meteen flink werd afgestoft. Het concerto is nog nooit op dit concours uitgevoerd, het stond alleen bij het 1e concours in 1986 op de (verplichte) keuzelijst.  Je treft het ook niet aan op de gangbare CD-series met Lisztrepertoire, hoewel via het internet nu toch wel de nodige treffers te vinden zijn. Het is geen traditioneel concert met orkestbegeleiding, zoals de beide pianoconcerten maar een origineel werk voor twee piano’s, waarvan de voedingsbodem al gelegd werd in de eerder gepubliceerde Grosses Concert-solo (S176) en het werd door Liszt zelf ook wel Concerto sans Orchestre genoemd.  Zoals gezegd, het werk werd door de beide ‘zwaargewichten’ flink aangepakt, er was een heel mooi middengedeelte, maar de finale mondde toch echt uit in een heus gevecht tussen Twee Titanen!

 

Hemelse vogelgeluiden in een Chinese tempeltuin…

Opeens was daar Sint Franciscus van Assisië, die met de vogels kon praten. Op een wel zeer mystieke wijze speelde Yingdi Sun (China, 7e concours / 2005) zijn Légende nr. 1, St. François d’Assise: La prédication aux oiseaux (S175/1) Hij speelde met een intense concentratie, weloverwogen, nam voor iedere frase ruim de tijd, en liet de vleugel hemels ‘klinkeleren’ alsof hij speelde in een Chinese tempeltuin!

 

 

   

Yingdi Sun

 

Masataka Goto

 

Masataka Goto, een overtuigende winnaar!  

Tenslotte was daar de jongste winnaar, Masata Goto (Japan, 9e concours, 2011) met zijn lijfstuk, de 13e Hongaarse Rhapsodie (S244/13) Hij speelde een mooie Lassan en een pittige Friska, zeer overtuigend, en naar mijn mening nog steeds de terechte 1e prijswinnaar van 2011!

 

Vijf vleugels, Acht pianisten en één dirigent….

was wat we daarna als apotheose te zien, maar vooral te horen kregen. De vijf vleugels stonden in een halve cirkel, met telkens twee pianisten per vleugel, behalve achter de middelste vleugel. Daar nam de pianist/dirigent plaats, die met subtiele hoofdgebaren de overige vier vleugels met acht pianisten aanstuurde. De naam van de negende pianist was, het zal niet verbazen, Enrico Pace, die doelgericht de Rákóczi-Marsch in een zetting voor vijf vleugels, naar een daverend en overdonderend slot wist te sturen. De versie die hier werd gebruikt was een aanpassing van de oorspronkelijke Liszt-versie voor 8 handen (S652b). De mars, ook gepubliceerd als Hongaarse Rhapsodie nr 15 (S244/15) en ook in een orkestrale versie (S117) wordt wel beschouwd als het officieuze Hongaarse volkslied, en is bij uitstek geschikt om een feestelijk concert wat geheel in het teken van de ‘Lisztomania’ staat, op een niet te missen manier af te sluiten. Welaan, dat gebeurde dan ook, het volume bereikte ongekende hoogten, en moet bijna wel op de achtergelegen A2 te horen zijn geweest. Voor een Feest der Herkenning, waarin toch veel oude en vertrouwde gezichten, opnieuw te zien en te horen waren, was dit een spetterende afsluiting. Met dank aan de directie en medewerkers van het Franz Liszt Concours, Vredenburg, de reeds genoemde sponsoren van Lanschot Bankiers Cap Gemini, SNS Reaal, Evert Snel en zijn medewerkers, de dames en heren van de ontvangstbalie en vooral dank aan het Vredenburgse Lisztpubliek dat door bijna alle winnaars geroemd werd.

 

En natuurlijk dank aan hem die vandaag 200 jaar geleden werd geboren

in het kleine plaatsje Raiding in het Bürgenland:

Franz Liszt

 

Negen Winnaars op Vijf Vleugels....

 

Negen Winnaars van de Negen Liszt Piano Concoursen in Utrecht

1986 t/m 2011

 

 

©  Voor dit artikel: Peter van Korlaar (maart 2014)

     Dit artikel werd eerder in verkorte vorm gepubliceerd in het LISZTBULLETIN van de

     Stichting Franz Liszt Kring

©  Alle Foto's: Allard Willemse; plaatsing met welwillende toestemming van het Lisztconcours

 

 

 

Stichting Pianoinstituut | pianoinstituut@planet.nl

UA-37785092-1